data powstania artykułu: 02.11.2026.

L.O.P.P. czyli Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej była organizacją paramilitarną działającą od 4 sierpnia 1923 (jako Liga Obrony Potwietrznej Państwa) a potem od 1928 po połączeniu z Towarzystwem Obrony Przeciwgazowej aż do wybuchu wojny już pod podaną wcześniej nazwą. Nie będziemy rozpisywać się na temat szerszego zakresu działalności tej niesamowicie prężnej instytucji. Wszelkie informacje czytelnik znajdzie w 'sieci’, do czego zachęcam. Na nasze potrzeby wystarczy zacytować cel zawarty w statucie L.O.P.P.: „popieranie rozwoju polskiego lotnictwa we wszystkich jego dziedzinach, wszechstronne badanie środków obrony chemicznej oraz przygotowanie ludności cywilnej do obrony przeciwlotniczo-gazowej„.

Tak się składa, że dla LOPP produkowano w Polsce dużą, bardzo atrakcyjnie wyglądającą, przenośną lampę przypominającą reflektor (dla mnie jeszcze lepszym określeniem będzie 'szperacz’). Zadania podjęły się dwa zakłady. Jako, że lampy ich produkcji były dokładnie tej samej konstrukcji, należy przypuszczać, że projekt był odgórny – przygotowany specjalnie dla LOPP. Fabryczkami tymi były warszawska Fabryka Sygnalizacyj Kolejowych Wincentego Pytlasińskiego i Mariana Pola oraz krakowska Fabryka Wyrobów Metalowych Stanisława Sulikowskiego.
Paliwem i jednocześnie źródłem światła w reflektorze L.O.P.P. był acetylen wydzielany w trakcie zalania wodą węgliku wapnia (CaC2 – karbid). Wydzielony gaz wydostawał się przez dyszę, gdzie go podpalano zapałką. Płomień otoczony odbłyśnikiem i zamknięty okrągłą szybą, dawał mocne, kierunkowe światło. Zbiornik z karbidem wkładano od spodu lampy i dociskano klamrą. Wodę wlewano od góry odkręcając zbiornik.
Obaj producenci ewidentnie nie mieli doświadczenia w drykierowaniu, czyli wyoblaniu mosiądzu. Zewnętrzna skorupa lampy LOPP jest jedynie osłoną części kluczowych w środku. Właśnie ta zewnętrzna skorupa stanowi o kształcie i wyglądzie. Charakterystyczne dla obu producentów jest fakt, że ich skorupy nie przetrzymały próby czasu. Większość zachowanych lamp posiada liczne spękania, mozaikowanie, niektóre wręcz rozpadają się. Ilość lamp, które widziałem, pozwala mi wyciągnąć wniosek, że lepiej radził sobie z tym rzemiosłem Stanisław Sulikowski, aczkolwiek gdy porównamy tę jakość do podobnych reflektorów firm zagranicznych, i on wypada na ich tle bardzo blado.

Występowały pewne drobne różnice w konstrukcjach obu fabryk. Lampy różniły się np. umiejscowieniem logo – Sulikowski nazwę lampy i zakładu umieszczał na zbiorniku z wodą (walec nad podstawą lampy), podczas gdy Pytlasiński na zbiorniku wytłaczał wyłącznie nazwę LOPP, a już dane firmy umieszczał na tabliczce donitowanej do górnej krawędzi reflektoru. Innymi różnicami są np. ilości nitów użytych do mocowania np. rączki, klapki reflektora, itd. itp.
Ciekawostką jest, że zakład Sulikowskiego (niewykluczone, że również Pytlasińskiego), produkował reflektor dokładnie tej samej konstrukcji dla Francusko-Polskiego Towarzystwa Kolejowego. Na zdjęciu takiej lampy bardzo dobrze widoczne są opisywane wyżej wady.









Poniżej zdjęcia porównawcze reflektorów Sulikowskiego (po lewej) i Pytlasińskiego (po prawej stronie).










